X
تبلیغات
equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">مدیریت بازرگانی - جزوه مدیریت زنجیره تامین

پارسیسم

جزوه مدیریت زنجیره تامین

 

مقدمه

تغییرات و تحولات دنیای کسب و کار و الزامات جدید تولید و تجارت در عصر کنونی̨ ̧̧̧̧̧̧̧̧̧̦̦زمینه ظهور و بروز نگرشها و پارادایم های جدیدی را فراهم ساخته است که ضروری است مورد توجه دست اندرکاران عرصه تولید و تجارت قرار گیرد.یکی از این پارادایم ها مبحث مدیریت زنجیره تامین است. با بهره گیری از این ابزار سازمان شما قادرخواهد بود روابط تجاری خود را با بهینه سازی تبادل اطلاعات با همکاران تجاری نظیر تامین کنندگان مواد اولیه، توزیع کنندگان محصولات و پیمانکاران حمل و نقل کالا توسعه دهد. بدین ترتیب بنگاه اقتصادی شما موفق خواهد شد تا در زمان بسیارکمتری محصول خود را به بازار عرضه کرده و زمان تولید و هزینه های اتلافی را پایین آورد.

در ادامه به بیان اهمیت مدیریت زنجیره تامین و همچنین مفاهیم اساسی در این زمینه می پردازیم.

تعریف مدیریت زنجیره تامین

تعاریف متعددی برای مدیریت زنجیره تامین وجود دارد. ادبیات در مفاهیم مدیریت زنجیره تامین و لجستیک در محیط های تجاری با توجه به ماموریت ها و اهداف این گونه سازمان ها به نحوی متفاوت توسعه یافته اند.هر چند در این میان اصول کلی کمتر دچار تحول شده است ̦̦ ولیکن جزئیات ̦بسته به سازمان های مختلف و نیز نظریات محققین̦متفاوت می باشد.

با توجه به این نکته ̦ تعریف مختصر و جامعی که می توان از زنجیره تامین و مدیریت زنجیره تامین ابراز داشت̦ حاوی مفاهیم زیر است:

"زنجیره تامین̦ شامل تمام فعالیت های مرتبط  با جریان و تبدیل کالاها از مرحله ماده خام تا مصرف کننده نهایی و نیز جریانهای اطلاعاتی مرتبط با انها می باشد.

به طور کلی زنجیره تامین̦ زنجیره ای است که همه فعالیت های مرتبط با جریان کالا و تبدیل مواد از مرحله تهیه ماده اولیه تا مرحله تحویل کالای نهایی به مصرف کننده را شامل می شود.در کنار جریان مواد دو جریان دیگر که یکی جریان اطلاعات و دیگری جریان مالی و اعتباری است نیز وجود دارد

 و از اجزای زیر تشکیل شده است:.

 

 
1) زنجیره تامین بالادست
: این بخش شامل تامین کنندگان اولیه (که خودشان میتوانند مونتاژ کننده یا سازنده باشند) و تامین کنندگانشان هستندکه همه این مسیرها ازمواد سرچشمه می گیرد. فعالیتهای اصلی این قسمت خرید و حمل است.

2) زنجیره تامین داخلی
: این بخش شامل همه پردازشهای استفاده شده به وسیله یک سازمان در تبدیل داده های حمل شده به سازمان به وسیله تامین کنندگان به خروجی هاست، از زمانی که مواد وارد سازمان می شود تا زمانی که محصول نهایی برای توزیع به خارج سازمان حرکت می کند؛ فعالیتها اینجا شامل حمل مواد، مدیریت موجودی، ساخت وکنترل کیفیت است.


3) زنجیره تامین پایین دست:
این بخش شامل همه فرایندهای درگیر در توزیع و تحویل محصولات به مشتریان نهایی است. خیلی زیاد مشاهده می شود که زنجیره تامین وقتی محصول واگذار یا مصرف می گردد، پایان می پذیرد. اینجا فعالیت ها شامل بسته بندی، انبار و حمل است. این فعالیتها ممکن است با استفاده از چندین توزیع کننده انجام شود مثل کل فروشان و خرده فروشان.
زنجیره تامین درهمه شکلها و اندازه ها وجود دارد و ممکن است بسیار پیچیده باشد. زنجیره تامین برای یک ماشین شامل صدها عرضه کننده، هزاران کارگاه ساخت وکارگاه مونتاژ، انبارها، دلالها، فروشندگان تجاری مستقیم، عمده فروشان، مشتریان و وظایف پشتیبانی از قبیل مهندسی محصول، آژانس های خرید، بانک ها و شرکتهای نقل و انتقال است.

شایان ذکر است در ادبیات scm مفهوم تامین با مفهوم تدارک یا تدارکات متفاوت است و دارای ویژگی هایی به شرح ذیل می باشد:

1)مدیریت تامین تنها کارکنان بخش خرید را شامل نمی شود بلکه فرآیندی است که استراتژی هایی را برای مدیریت کل فرآیند تدارک و تامین مواد و خدمات ایجاد می نماید.

2) مدیریت تامین یک فرایند خروجی – ورودی است. به عبارت دیگر فرآیندی است که خریدار را قادر می سازد تا به صورت فعال و پیشگیرانه ارزش هایی را که می تواند نیازهای وی را در بازار محقق سازد شناسایی کند.مدیریت تامین به شکل امروزی با رویکرد سنتی که در آن تنها پیشنهادات و مناقصات مطرح بوده و تنها در مقابل نیاز بازار به صورت منفعل ظاهر می شد متفاوت است.  

زنجيرة ارزش، عرضه و تقاضا

گاهي، به زنجيره‌هاي تامين، زنجيره‌هاي ارزش نيز گفته مي‌شود؛ واژه‌اي كه مفهوم همزمان با توسعه و پيشرفت كالاها و خدمات توسط زنجيره، ارزش آنها نيز بيشتر مي‌شود را به ذهن متبادر مي‌كند. زنجيره‌هاي عرضه يا ارزش، معمولاً به جاي اينكه تنها يك سازمان را شامل شوند، سازمان‌ها‌ي تجاري جداگانه‌اي را دربرمي‌گيرند. به علاوه، زنجيره عرضه ارزشمند براي هر سازماني، داراي دو بخش است: يك بخش عرضه و يك بخش تقاضا. بخش عرضه از شروع زنجيره (ابتداي زنجيره) آغاز شده و با عمليات داخلي سازمان خاتمه مي‌يابد. بخش تقاضا، از نقطه‌اي كه ستاده سازمان به مشتري بلافصل آن تحويل داده مي‌شود، شروع شده و به مشتري نهايي زنجيره پايان مي‌يابد. زنجيره تقاضا، عبارت است از بخش فروش و توزيع در زنجيره ارزش. طول و اندازه هر بخش وابسته به مكان سازماني خاص در زنجيره، سازمان نزديك‌تر به مشتري نهايي، سازمان داراي بخش تقاضاي كوتاه‌تر و سازمان داراي بخش عرضه طولاني‌تر است. تمامي سازمان‌ها، بدون توجه به مكاني كه در زنجيره قرار دارند، بايد با مباحث و موضوع‌هاي عرضه و تقاضا سروكار داشته باشند. هدف مديريت زنجيره تامين، مرتبط كردن تمامي بخش‌هاي زنجيره تامين (عرضه) به‌گونه‌اي است كه تقاضاي بازار تا اندازه ممكن و به‌طور كارا و موثر در سرتاسر كل زنجيره، براورده شود. اين امر، مستلزم تطابق عرضه و تقاضا در هر مرحله از زنجيره است. توجه كنيد كه به استثناي تامين‌كننده يا تامين‌كنندگان اوليه و مشتريان نهايي، سازمان‌هاي موجود در يك زنجيره تامين، هم مشتري و هم تامين كننده هستند.

 

تحولات زنجیره تامین

در دو دهه 60 و70 میلادی، سازمانها برای افزایش توان رقابتی خود تلاش می کردند تا با استاندارد سازی و بهبود فرایند های داخلی خود محصولی با کیفیت بهتر و هزینه کمتر تولید کنند. در آن زمان تفکر غالب این بود که مهندسی و طراحی قوی و نیز عملیات تولید منسجم و هماهنگ پیش نیاز دستیابی به خواسته های بازار و در نتیجه کسب سهم بازار بیشتری است. به همین دلیل سازمانها تلاش خود را بر افزایش کارایی معطوف می کردند. در دهه 80 میلادی با افزایش تنوع در الگوهای مورد انتظار مشتریان، سازمانها به طور فزاینده ای به افزایش انعطاف پذیری در خطوط تولید و توسعه محصولات جدید برای ارضای نیاز های مشتریان علاقمند شدند. در دهه 90 میلادی به همراه بهبود در فرایند های تولید و بکار گیری الگوهای مهندسی مجدد، مدیران بسیاری از صنایع دریافتند که برای ادامه حضور در بازار تنها بهبود فرایند های داخلی و انعطاف پذیری در توانایی های شرکت کافی نیست بلکه تامین کنندگان قطعات و مواد نیز باید موادی با بهترین کیفیت و کمترین هزینه تولید کنند. توزیع کنندگان محصولات نیز باید ارتباط نزدیکی با سیاست های توسعه بازار تولید کننده داشته باشند. با چنین نگرشی، رویکردهای زنجیره تامین و مدیریت آن پا به عرصه وجود نهاد. از طرف دیگر با توسعه سریع فناوری اطلاعات در سالهای اخیر و کاربرد وسیع آن در مدیریت زنجیره تامین، بسیاری از فعالیتهای اساسی مدیریت زنجیره با روشهای جدید در حال انجام است.

 

 

 اهداف مدیریت زنجیره تامین

کاهش هزینه یا کاهش موجودی ها، افزایش مسئولیت پذیری در برابر مشتریان، بهبود ارتباط زنجیره تامین، کاهش زمان چرخه تولید و بهبود هماهنگی.

سه عامل اصلی که باعث شدند تا مدیران موضوع مدیریت زنجیره تامین را بصورت جدی دنبال کنندعبارتند از:

ü      انقلاب اطلاعات

 

ü      تقاضای مشتریان در جهت خرید محصولات وخدمات با کیفیت با هزینه کمتر تحویل مناسب تر تکنولوژی مدرن تر وطول عمر بیشتر که در نهایت به افزایش رقابت دربین تولید کنندگان وسازندگان منجر شد .

ü      ضرورت ایجاد ساختاری جدید در روابط بین سازمانی.

 

پنج جز اصلی مدیریت زنجیره تامین:

 
1- برنامه: برنامه بخش استراتژیک مدیریت زنجیره تامین است. شما برای مدیریت همه منابعی که برای برآورده ساختن تقاضای مشتری به کار می¬روند به استراتژی نیاز دارید. توسعه مجموعه متریکها برای نظارت بر کارآیی،کاهش هزینه و تحویل با کیفیت بالای زنجیره تامین، بخش اعظمی از برنامه ریزی را تشکیل میدهد.

 
2- منبع: انتخاب تامین کنندگانی که کالاها و خدمات مورد نیاز شما را برای ساخت محصول یا خدمت تحویل خواهند داد. ( فرآیندهای قیمت گذاری ، تحویل و پرداخت را توسعه دهید و متریک¬هایی را برای نظارت و بهبود روابط با تامین کنندگان بسازید و این فرآیندها را در مدیریت موجودی کالاها و خدمات دریافتی از تامین کنندگان نظیر دریافت محموله ها و شناسایی آنان به کار گیرید.)

 
3- ساخت: در این گام فعالیت های مورد نیاز برای تحویل صورت می گیرند.

 
4- تحویل: بخشی که به لجستیک نیز معروف است. هماهنگی دریافت سفارشهای مشتریان، توسعه شبکه¬ای از انبارها و راه اندازی سیستم صورتحساب برای پرداخت ها، این بخش را تشکیل میدهند.

 
5- بازگشت: بخش مشکل آفرین زنجیره تامین. ساخت شبکه ای برای دریافت نواقص و محصولات برگشتی از مشتریان و پشتیبانی از مشتریایی که با تحویل محصول مشکل داشتند.

 

 

 

فرایند های اصلی زنجیره تامین

مدیریت زنجیره تامین دارای سه فرایند اصلی است که عبارتند از :

مدیریت اطلاعات: امروزه نقش و جایگاه اطلاعات برای همگان بدیهی است. گردش مناسب و انتقال صحیح اطلاعات باعث می شود تا فرایندها موثرتر و کاراتر گشته و مدیریت آن آسان تر گردد. در زنجیره تامین موضوع هماهنگی در فعالیتها بسیار اهمیت دارد. مدیریت اطلاعات هماهنگ و مناسب میان شرکاء باعث خواهد شد تا تاثیرات فزاینده ای در تصمیم گیری ها و سرعت، دقت، کیفیت و جنبه های دیگر وجود داشته باشد.

مدیریت لجستیک: این بخش کلیه فعالیتهای فیزیکی از مرحله تهیه مواد خام تا محصول نهایی شامل فعالیتهای حمل ونقل، انبارداری، زمانبندی تولید و ... را شامل می شود.

مدیریت روابط: این بخش از مهمترین مباحث زنجیره تامین است و تاثیر شگرفی بر همه زمینه ها در زنجیره تامین و سطح عملکرد آن دارد. بسیاری از شکست های آغازین در زنجیره تامین معلول انتقال ضعیف انتظارات و توقعات و نتیجه رفتارهایي است که بین طرفهای درگیر در زنجیره بوقوع می پیوندد. در توسعه هر زنجیره تامین یکپارچه، توسعه اطمینان و اعتماد در میان شرکاء و طرح قابلیت اطمینان برای آنها از عناصر بحرانی و مهم برای کسب موفقیت است.

دلایل اهمیت مدیریت زنجیره تامین

مدیریت زنجیره تامین به دلایل زیر در مسیر رشد روزافزون قرار گرفته است:

·         افزایش سرعت تغییر تکنولوژی:به واسطه رشد فزاینده تغییرات در تکنولوژی,کارخانجات به منظور حفظ متخصصان فنی در زمینه فعالیتهایی که آنها تدارک می بینند,در حال تقویت شرکایشان در زنجیره تامین هستند.

·         جهانی شدن تجارت:در یک اقتصاد جهانی,نواحی مختلف جهان مراحل یک زنجیره تامین خواهند بود . این امر می تواند نتیجه ترکیب نامحدودی از منابع تامین(همکاری بی پایان منابع ) شامل مجاورت با منابع طبیعی,پشتیبانی زیربنایی,مشخصات نیروی کار و فضای سیاسی باشد.

·         تمایل به منبع یابی بیرونی:در دهه های گذشته , کارخانجات به کارهای مختلفی دست می زدند.در حال حاضر ,آنها به طور فزاینده ای توجه خود را به اموری معطوف ساخته اند که بتوانند در یک یا چند زمینه با سایر رقبای جهانی رقابت کنند.برای نیل به این هدف , ضروری است این کارخانجات به منظور تهیه بخشی از محصولاتشان که نیاز مشتری نهایی را برآورده می سازد,به منبع یابی بیرونی یا برون سپاری فعالیت ها و تقویت کارخانجات دیگر بپردازند.

 

 

مزایا و منافع زنجیره تامین:

ü      کاهش هزینه های لجستیک، تدارکات ونگهداری

ü      کاهش پرسنل

ü      بهبود بهروری

ü      بهبود چرخه مالی

ü      تحویل بموقع

ü      وضوح اطلاعات و انعطاف پذیری

ü      استاندارد سازی

ü      جهانی شدن

ü      صرفه جویی در مقیاس

ü      افزایش قدرت انتخاب مشتریان و دستیابی آنها به تامین کنندگان

ü      کاهش فواصل وابعاد زمانی

 

 

مشکلات زنجیره تامین و منابع آنها:
در جهان تجارت مثالهای بی شماری از شرکت هایی که قادر نیستند به سطح تقاضایشان برسند و در نتیجه موجودیهای هزینه بر و زیادی پروژه ای را متحمل می شوند وجود دارد. در این بخش ما به تشریح این مشکلات و علل آنها می پردازیم. به طورکلی مشکلات پیش روی زنجیره تامین از دو منبع ناشی می شوند:

• عدم اطمینان: یک منبع اصلی عدم اطمینان زنجیره تامین پیش بینی تقاضا است. پیش بینی تقاضا از چندین فاکتور از قبیل رقابت، قیمتها، شرایط فعلی، توسعه تکنولوژیکی و سطح عمومی تعهد مشتریان تاثیر می پذیرد. دیگر عامل عدم اطمینان زنجیره تامین زمانهای تحویل است که خود به عواملی مانند نسبت خرابی ماشینها در فرایند تولید خطی، فشردگی ترافیکی که در حمل و نقل دخالت می کند و مشکلات کیفیت مواد که ممکن است تأخیرات تولید را ایجاد کند وابسته است.
• عدم هماهنگی: این نوع مشکلات هنگامی اتفاق می افتد که یک بخش شرکت با دیگر بخشها ارتباط خوبی ندارد، وقتی پیغام برای شرکای تجاری غیرقابل فهم باشد و وقتی بخشهای شرکت از بعضی مسائل آگاهی ندارند و یا خیلی دیر از آنچه موردنیاز است و یا آنچه باید اتفاق بیفتد آگاه می شوند.
همانطور که اشاره شد مشکلات بی شماری طی زنجیره تامین میتواند رخ دهد که در این قسمت به دو مورد از مزمن ترین مشکلات آن اشاره می شود.
1) اثر شلاق چرمی: اثر شلاقی به تغییرات نامنظم در سفارشات طی زنجیره تامین اطلاق می شود. این اثر برای اولین بار به وسیله پروکتل و گمبل(PSG) در ارتباط با یکی از محصولاتشان مشاهده و شناخته شد. در این مشکل گرچه فروش واقعی در فروشگاه ها نسبتا ثابت و قابل پیش بینی بود اما سفارشات عمده فروشان و توزیع کنندگان برایPSG (سازنده) میدان نوسانات شدیدی داشته و مشکلات موجودی محصول ساخته شده را برایPSG داشت.
یک تحقیق نشان داد که سفارشات توزیع کنندگان به دلیل پیش بینی ضعیف تقاضا وکمبود هماهنگی و اطمینان درمیان شرکا زنجیره تامین تغییرات نامنظمی داشت، زیرا هرماهیت مجزا طی زنجیره تامین سفارشات و تصمیمات موجودی را با یک دید نسبت به منافع خود به طرف بالای زنجیره تامین انجام می داد که این منجر می شد که میزان پیش بینی ها به طرف بالای زنجیره همچنان افزایش یافته و به موجودیهای اضافه ای در تمام قسمتهای زنجیره تامین منجر شود.

زنجیره تامین مدیریت نشده مطلقا پایدار نیست. شکلی که به طور متعدد در زنجیره تامین مدیریت نشده دیده می شود اثر شلاق چرمی است. این اثر نوسانی در زنجیره تامین ایجاد می کند که عامل اصلی آن تغییرات در میزان تقاضا است. وقتی از سطح مشتری جزء به سطح بالاتری در این زنجیره حرکت می کنیم دیده می شود که تغییرات کوچک در سطح پایین تغییرات عمده ای را در سطح بالاتر زنجیره ایجاد می کند. در نهایت شبکه می تواند نوسان بزرگی داشته باشد. هر سازمانی در زنجیره تامین سعی می کند تا مساله را از دیدگاه خود حل کند. این پدیده به عنوان اثر شلاق چرمی شناخته می شود که در تمامی صنایع مورد توجه قرار می گیرد و اثر خود را از طریق افزایش هزینه و ضعف در سطح خدمات نشان می دهد.

علل وقوع اثر شلاق چرمی

  • نوسانات قیمت
  • سیاستهای سفارش دهی دوره ای
  • بازی کمبود ـ سهمیه بندی: به علت اینکه تولید کنندگان در زمانی که کمبود عرضه وجود دارد اقدام به سهمیه بندی می کنند مشتریان در هنگام سفارش دهی بیشاز نیاز واقعی سفارش می دهند.
  • زمانبدی تولید برمبنای پیش بینی تقا ضای عمده فروشان به جای پیش بینی تقاضای مشتری
  • نوسان تقاضا، مشکلات کیفی، اعتصابات، آتش سوزی کارخانه
  • زمان تحویل
  • بروز کردن پیش بینی تقاضا

 

اقداماتی برای مقابله با شلاق چرمی

  • اقدامات متقابل دسته بندی سفارشات
  • اقدام متقابل به بازی کمبود
  • اقدام متقابل قیمتهای نوسانی
  • اقدام متقابل عدم دقت در پیش بینی تقاضا
  • سیاست های مستقل بازگشتی
  • کاهش عدم قطعیت
  • متمرکز کردن اطلاعات تقاضا
  • کاهش نوسان تقاضا
  • قیمت های پایین روزانه
  • کاهش زمانهای تحویل سفارش وزمان تحویل اطلاعات
  • آسان سازی دسترسی وتقسیم اطلاعات
  • تغییر و تقسیم نقش ها

 

 



2) ذخیره فریبنده: این گونه مشکل زمانی که مشتریان محصولی را می خواهند که در دسترس نیست اتفاق می افتد گرچه در حقیقت وجود دارد مثل وقتی که محصول درجایی نادرست قرار می گیرد یا اینکه مقدار ذخیره ناصحیح است.

راه حلهای مشکلات زنجیره تامین:
هرساله سازمانها راه حلهای زیادی را برای مشکلات زنجیره تامین پیداکرده اند. در این قسمت سعی داریم ابتدا راه حلها را مطرح کرده و سپس پشتیبانی فناوری اطلاعات درمورد راه حلهای ارائه شده بحث نماییم.
جهت رفع مشکلات در زنجیره تامین سه دسته فنون وجود دارد:

دسته اول فنونی هستند که در ارتباط با طراحی و عرضه قطعات، عرضه کنندگان، مدیریت ارتباطات بین عرضه کنندگان و ارتباط سازمان با عرضه کنندگان وجود دارد،

 دسته دوم فنونی هستند که در ارتباط با سیستم های تولیدی، مدیریت موجودی و مسائل داخلی سازمان جهت رفع مشکلات وجود دارد و دسته سوم مجموعه تدابیری هستند که درمورد توزیع کنندگان، خریداران، وفاداری خریداران و هماهنگی آنها با سازمان باید لحاظ شود.

 در ذیل به بعضی موارد اشاره می شود:


1) ادغام عمودی


2) کنترل موجودی


3) استراتژی های کاهش عدم اطمینان


4) ایجاد هماهنگی بین بخش های مختلف شرکت


5) تکنیک های مناسب در برنامه ریزی تولید شامل:
تکنیک های تولیدی به موقع((JIT
• تکنیک های برنامه ریزی مواد موردنیاز
(MRP)
• عملیات همزمان


اما درمحیط تجاری رقابتی امروزه، کارایی و ثمربخشی زنجیره تامین در بیشترین سازمانها بحرانی هستند و بطور گسترده ای به هماهنگی اطلاعاتی بین بخشهای مختلف سازمان، سیستمهای پشتیبانی اطلاعات و یکپارچه کردن سیستم های مختلف وابسته است.

چرخه مديريت عملكرد زنجيره تامين

تعدادي اصول و قواعد كلي در مديريت عملكرد زنجيره تامين وجود دارد كه مي‌تواند سازمان‌ها را در اجتناب از چالش‌هاي موجود در ديدگاه‌هاي سنتي ياري كند. در واقع، تشخيص اينكه موضوع عملكرد زنجيره تامين تنها يك فرايند اندازه‌گيري نيست، اهميت دارد. بايد به خاطر داشت وجود استانداردهاي متوازن ميان كاركردي، لازم است، اما قطعا كافي نيست. در هرصورت، مديريت عملكرد زنجيره تامين چرخه‌اي است مشتمل بر شناسايي وتشخيص مشكلات، درك دلايل ريشه‌اي، واكنش نسبت به مشكلات از طريق اقدامات اصلاحي و بررسي و تائيد مستمر اعتبار داده‌ها، اطلاعات، فرايندها و اقداماتي كه موضوع بحث است.

چرخه، با داشتن سيستم و فرايندي مناسب كه عملكردهاي غيرعادي(چه خوب و چه بد) را شناسايي مي‌كند، آغاز مي‌شود. قابليت تعيين استانداردها، شاخص‌هاي كليدي عملكرد و وضعيت خطاها‌ (ايرادات) همچنين به هنگام كردن برخي تعاريف در زماني كه محيط تجاري تغيير مي‌كند، مشخصه‌اي مطلوب از هر سيستم مديريت عملكرد زنجيره تامين است.

با تعريف و مشخص كردن ايرادات و انحرافات عملكردي، كاربران مي‌توانند دلايل ريشه‌اي بالقوه همراه گزينه‌هاي قابل اجرا و اثرات چنين اقداماتي را درك كرده و با اقدامات اصلاحي، واكنشي سريع را در مقابله با انحرافات عملكردي، مهيا سازند. سازمان‌ها با تعيين چگونگي واكنش‌ها، مي‌توانند از طريق اجراي بموقع و بي‌عيب آنها، به بهبود عملكرد دست يابند. پس ازاجرا، لازم است اين اقدامات مستندسازي شده و سيستم با داده‌ها و اطلاعات مربوط به وقوع و تحليل انحرافات عملكردي، بهنگام شود.

بايد به يادداشت كه اقدامات واكنشي مي‌توانند در برخي موقعيت‌ها، موجب تعاريفي جديد از ايرادات و انحرافات و معرفي قوانين وفرايندهاي جديد تجاري شود. از اين‌رو، فرايند مستمر ارزيابي و بهنگام‌سازي در چرخه، امري ضروري است.

در كنترل آماري فرايند، بيشترين اقدام چالش برانگيز را مي‌توان شناسايي دلايل ريشه‌اي وضعيت‌هاي خارج از كنترل دانست؛ همان چيزي كه در مديريت عملكرد زنجيره تامين نيز مشهود است. هنگامي كه انحرافات مشخص شده باشند، مديريت برحسب لزوم مي‌تواند مجموعه دلايل ريشه‌اي آنها را شناسايي كند، درست شبيه كاري كه يك پزشك انجام مي‌دهد. ابتدا بايد به تشخيص بيماري پرداخت، كاري كه بسيار مهم و حساس است، اما زماني كه تشخيصِ درست داده شد، معالجه مي‌تواند از طريق اقدامات تجويزي آسان باشد. اين امر ضروري است كه سيستم مديريت عملكرد زنجيره تامين، از پشتيباني بجا و مناسبي براي اقدامات ادراكي و تشخيصي برخوردار باشد. اين خواسته، به مديريت امكان مي‌دهد تا اطلاعات مناسب را به سرعت بازيابي كرده و با تفكيك اطلاعات، شرايط را برحسب موقعيت زماني يا مكاني تشريح كند. در مديريت عملكرد زنجيره تامين، اطلاعات بيشتر براي تجزيه و تحليل و تصميم‌گيري كارشناسان، متمركز شده و متناسب با موقعيت آنها در سراسر سازمان منتشر مي‌شود، به‌طوري كه آنها بتوانند مسائل را درك كرده، گزينه‌هاي موجود را ارزيابي كرده و اقدام مقتضي را انجام دهند.

در مديريت موفق عملكرد زنجيره تامين، لازم است افراد برحسب نيازمندي‌ها و ديدگاه‌‌هاي مديريت، آموزش ديده و محيطي مناسب درخصوص ايجاد تشريك مساعي بيشتر ميان افراد و همچنين افزايش حس مسئوليت پذيري در آنها، مهيا شود. برخي جنبه‌هاي مهم در دستيابي به بهبود پايدار و مستمر در زنجيره تامين وجود دارد كه لازم است به آنها توجه شود، از آن جمله:

- بررسي وضعيت و عملكرد يك سازمان پيشرو در مقايسه با خود، به‌طوري كه اين تطبيق سازماني، بتواند فرهنگي را ايجاد و ترويج كند كه مسائل زنجيره تامين با رويكردي پيشگيرانه مورد نظارت و ارزيابي قرار گيرد.

- جنبه‌هاي ديگر شامل پشتيباني مديريت عملكرد زنجيره تامين از پياده سازي سريع و پايدار يك سيستم قدرتمند و قابل توسعه است.

 

عملکردهای مدیریت در برابر چالشهای زنجیره تامین
بسیاری از تکنولوژی ها و ابزارها در بهبود راهکارهای زنجیره تامین مورد استفاده قرار می گیرد. دامنه پیاده سازی تکنولوژی، راههای جدیدی را برای تغییر ساختار سازمانی از تکنولوژی سخت افزار به تکنولوژی نرم افزار و اطلاعات برای سازماندهی می گذارد. همان طور که در بخش قبل گفتیم برای رسیدن به کارایی و اثربخشی در مدیریت زنجیره تامین را به پنج جز اصلی تفکیک کرده اند که این پنج وظیفه تا اندازه ای عاملی برای سازماندهی است. و مهارت و اثربخشی مدیریت زنجیره تامین به صلاحیت و درستی این پنج عملکرد وابسته است.

1) ساختار شرکای زنجیره تامین :
طراحی زنجیره تامین بر اساس کارایی که بر روی عوامل استراتژیک و با توجه و نیازمندی های مشتری برای طراحی زنجیره تامین است، پایه ریزی شده است، به گونه ای که محدوده محصولات موجود، سرویس ها، محصولات جدید یا بخش مشتریان را پوشش می دهد. برپایه آگاهی از محصول نهایی در زنجیره تامین پایه ریزی می شود. این به این مفهوم است که در دوره طولانی، کیفیت محصولات برای ادامه رقابت، باید توسعه و بهبود بیابد. همچنین یکپارچگی زنجیره تامین، میزان رقابت پذیری سازمان را تعیین خواهد کرد.


2) پیاده سازی ارتباطات مشارکتی :
این بخش به انواع مشارکت های ضروری برای شرکت اشاره می کند. این عملکرد ارتباطات زنجیره تامین را به مشارکت با عوامل خارج از شرکت گسترش می دهد. هر تغییری در زنجیره تامین باید به اطلاع شرکا برسد و در کل زنجیره پیاده شود. لذا عملیات پشتیبان فرایندهای زنجیره تامین عبارتند از:


• سازماندهی تغییرات و نقش عملکردها در تغییرات زنجیره تامین
• فرایند مشارکتی برای طراحی مجدد زنجیره تامین
• اجرای ارزیابی ها و نقش آنها
• جایگاه عملکرد مدیریت زنجیره تامین درون شرکت


3) طراحی زنجیره تامین برای سوددهی استراتژیک :مدیریت زنجیره تامین، مشارکت موثر عوامل خارج از شرکت را ایجاب می کند. اما ارتباط هر شرکت با شرکت های خارج از آن بسیار مشکل زاست. در مورد شرکا دقت به موارد زیر ضروری است:


• مرکز رقابت: هدف مدیریت زنجیره تامین و انتخاب شرکا چه تاثیری بر اهداف رقابتی دارد ؟
• انگیزه شرکا
• ساختار شرکا


4) اطلاعات مدیریت زنجیره تامین


نقش سیستم های اطلاعاتی را در اصلاح زنجیره تامین نباید نادیده گرفت. این بخش نقش تکنولوژی را در اصلاح زنجیره تامین نشان می دهد. تغییرات سیستمی باید تغییرات(اصلاح) فرایندها و استراتژی شرکت را تحت الشعاع قرار دهد .
• عناصر سیستم زنجیره تامین
• نوآوری تکنولوژیکی
• استفاده از وابسته های نرم افزاری
• مشکلات موجود در مراحل پیاده سازی

5) کاهش هزینه زنجیره تامین :شاخص اصلی بهبودی زنجیره تامین کاهش هزینه است. این کوشش ها برای استراتژی ها و سیاست کارایی انجام می شود. پنج دلیل اصلی هزینه زایی عبارت اند از :


• عدم وضوح فرایند زنجیره تامین
• تغییرات رویه های داخلی و خارجی شرکت
• ضعف موجود در طراحی تولید
• وجود اطلاعات ناقص برای تصمیم گیری
• ضعف حلقه های زنجیره در ارتباط میان شرکا زنجیره تامین

مدیریت تامین در سطح جهانی

"مدیریت تامین در سطح جهانی" طرز تفکری است که در آن بهبود مستمر فرآیندهای طراحی توسعه و مدیریت سیستم تامین یک سازمان با هدف بهبود نتیجه و ثمره سازمان مدنظر قرار می گیرد.عبارت "سطح جهانی" این مفهوم را تداعی می کند که سازمان ها در یک محیط جهانی در حال فعالیت هستند.بدیهی است تامین در سطح جهانی مرزهای کارکردی شرکت ها را گسترش می دهد این طرز فکر مستلزم تغییر نگرش مدیریت ارشد برای انتقال فرآیندهای تصمیم گیری از بخش داخلی یا تمرکز بر خود شرکت به سمت بهبود کل زنجیره تامین است.

مدیریت تامین در سطح جهانی فرآیند خرید را نیز دربر می گیرد اما بیشتر روی عوامل استراتژیک تمرکز دارد.مدیریت زنجیره تامین در سطح جهانی تمرکز بخشی یا داخلی ندارد بلکه روی فرآیند های در حال بهبود با در نظر گرفتن هدفی بلند مدت برای پیشبرد قابلیت رقابت شرکت و دیگر شرکت های زنجیره تامین متمرکز شده و آنها را کاملا مدنظر قرار می دهد.

به منظور ایجاد مدیریت تامین در سطح جهانی ضروری است سیستم های تامین یک سازمان در موقعیت جهانی قرار گیرد و در نتیجه مدیران ارشد اهمیت کلیدی  مدیریت تامین را در یابند و تحولات لازم را پیشتیبانی کنند.

یک سازمان باید در ابتدا بداند که در چه موقعیتی قرار دارد تا درک کند که برای رسیدن به نقطه موردنظر چه راه و مسیری را باید بپیماید.الگویابی لز تجربیات سازمان های دیگر و استفاده از معیارهایی به منظور ایجاد پیشبرد در جهت مدیریت تامین در سطح جهانی  می تواند راه حل مناسبی برای اجرای این طرز تفکر باشد.

نتیجه گیرى:
امروزه شرکتها دریافته اند که بخش خریدشان میتواند بطور فزاینده اى در افزایش کارآیى و اثربخشى آنها موثر باشد و به همین دلیل شیوه هاى خریدشان را تغییر داده و سعى کرده اند تا براى کالاهاى خود شیوه خرید مناسب را بیابند، به طورى که بخش خرید بتواند به عنوان جزیى ازشرکت، اهداف استراتژیک خرید شرکت را برآورده سازد. براى تحقق این امر هر خرید استراتژیک نیازمند یک برنامه ریزى استراتژیک خرید براى کالاى مورد نظر است که معناى این سخن برقرارى یک رابطه استراتژیک با تامین کنندگان است. آشکار است که براى تحقق این امر باید با تامین کنندگان شایسته و منتخب روابط استراتژیک برقرار کرد تا در جوار همکارى استراتژیک با آنها بتوان به مزایاى رقابتى موردنظر دست یافت. براى رسیدن به اهداف توسعه فناورى اطلاعات و کسب و کار الکترونیک پیاده سازى راه حل هاى مدیریت زنجیره تامین در سازمان ها به عنوان ضرورت اساسى مطرح مى گردد خصوصا صنایعى نظیر صنعت خودرو، صنایع هوا فضا و پتروشیمى که تامین کنندگان زیادى دارند از این راه حل براى بهبود ارتباط با تامین کنندگان بهره گیرند. بدلیل اینکه زنجیره های تامین ممکن است طولانی و پیچیده و شامل تعداد زیادی شرکاء تجاری باشد، مشکلاتی طی آن پیش می آید. این مشکلات درصورت تأخیر درحل به نارضایتی مشتریان و از دست دادن فروش منجر شود و هزینه های بالایی را برای رفع متحمل سازمان کند. شرکت های بزرگ در کلاس جهانی خیلی از موفقیتهایشان را به مدیریت زنجیره تامین نسبت   می دهند، آنچه که بطور وسیعی توسط فناوری اطلاعات (IT)حمایت می شود.

 

 

 

 

 

 

منابع:

1)غضنفری,مهدی و فتح اله,مهدی-نگرشی جامع بر مدیریت زنجیره تامین- چاپ اول - سال 1385 – انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران
2) الوانی، سیدمهدی و میرشفیعی، نصرالله - مدیریت تولید - چاپ دهم - سال 78 - نشر آستان قدس رضوی.

3) امام، سید محمدرضا - جلب مشتریان با ارزش با استفاده از همزمانی زنجیره تامین - فصلنامه لجستیک - سال چهارم - شماره 11 - سال 1381.

4) براون، جیمی و همکاران - سیستم های مدیریت تولید - ترجمه مهدی غضنفری و سروش صغیری - چاپ دوم - سال 81 -نشر دانشگاه علم و صنعت.

5) بیات ترک، امیر - گسترش مدل مدیریت تولید ناب... - پایان نامه دکتری دانشگاه آزاد اسلامی -واحد علوم و تحقیقات – سال82-81

6) دفت، ریچارد ال - تئوری و طراحی سازمان – ترجمه علی پارسائیان و سیدمحمد اعرابی - چاپ اول – سال77 -نشر دفتر پژوهشهای فرهنگی.

7) افقهی، بابک - لجستیک معکوس - فصلنامه لجستیک - سال چهارم – شماره12 – سال8

8) سعیدی کیا، علی اکبر و همکاران - مدیریت زنجیره تامین - مجله روش - سال دهم - شماره 61 .

9) ماکوئی، احمد - مقدمه ای بر برنامه ریزی تولید - چاپ اول - سال 79- نشر روزنه.

10) نوری، حمید و راسل، رادرفورد - مباحث نوین در مدیریت تولید و عملیات جلد 1و2- چاپ اول -سال 79- نشر سازمان مدیریت صنعتی.


11)Nikam, M. & Satpute, S. RFID,” Changing the face of supply chain management”, Working Paper,Welingkar institute of Management and Development Research, 2004.

12) Harrison, Francis"‎Supply chain management workbook"‎,Butterworth- Heinmann: Oxford.2005

 



موضوع مطلب :
نوشته شده در چهارشنبه هجدهم اردیبهشت 1392 توسط شقایق صباغی | لينک ثابت |
آخرین نوشته ها
Theme Design By : Parsism